Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đầu trong thời điểm 2000, lúc tôi còn giúp việc ngơi nghỉ Lầu Năm Góc, những cựu binh bị yêu mến trên mặt trận Iraq và Afghanistan liên tục đi xe cộ buýt đến bệnh viện Walter Reed làm việc Đông Bắc Washington, D.C., để dấn huy chương. Thật đau lòng lúc phải chứng kiến những người bầy ông và thanh nữ trẻ này, các người trong các họ vẫn vĩnh viễn mất đi mắt, tay, chân hoặc thậm chí là tứ chi, được đẩy trên các cái xe lăn vào tòa nhà.

Bạn đang xem: Thế giới nói gì về chiến tranh việt nam

Là một nhà sử học quân sự chiến lược được huấn luyện và đào tạo chuyên về cuộc chiến tranh Việt Nam, tôi không thể không nghĩ về về cuộc chiến ấy khi nhìn những cựu binh khoan thai đi xuống dọc hiên nhà Lầu Năm Góc. Và tôi chưa phải là fan duy nhất. Các cái tên trông rất nổi bật trong bao gồm phủ, quân nhóm và media đã lấy những trận đánh mới này đối chiếu với chiến tranh Việt Nam, và thật không thể tinh được khi có khá nhiều người cho rằng bài học thuở xưa cất đựng hi vọng về một thắng lợi ở Iraq.Những bạn đưa ra lập luận này nhận định rằng nước Mỹ đã đi vào rất gần thắng lợi ở vn nhưng lại ném đi thời cơ của tôi chỉ vì sự xấu đi của giới báo chí, với kéo theo đó, là thảm bại về ý chí thiết yếu trị nghỉ ngơi quê nhà. Lập luận “chiến chiến hạ bị quăng quật lỡ” (lost victory) này khởi nguồn từ chính quyền Nixon và những người dân ủng hộ bọn họ thời kỳ trong thời gian 1970, tiếp đến nhận được sự để ý đáng nhắc trong thập niên 1980 và 1990, khi nó được một đội nhóm các công ty sử học tập xét lại có ảnh hưởng, bao gồm Mark Moyar cùng Lewis S. Sorley III, nhắc đến.

Sử dụng gợi nhắc từ những người dân theo công ty nghĩa xét lại về cuộc chiến tranh Việt Nam, mọi người sáng sủa về chiến tranh Iraq lập luận rằng tương tự như việc người Mỹ nghĩ rằng mình đang thua trận ở vn trong khi thực tế đang chiến thắng, thì bọn họ cũng thắng lợi ở Iraq bỏ mặc bằng chứng ví dụ chỉ ra điều ngược lại. Hồ hết người sáng sủa lập luận rằng sự việc ở đây là giống như trong cuộc chiến tranh Việt Nam, những học giả và chủ yếu trị gia không chỉ đơn thuần làm suy yếu hèn sự ủng hộ của toàn dân mang lại cuộc chiến, hơn nữa cho quân thù của họ hy vọng rằng họ hoàn toàn có thể chiến thắng bằng phương pháp chờ đợi người Mỹ mất đi ý chí tiếp tục cuộc chiến.

Kiểu lập luận này khiến cho tôi cần thất kinh bởi nó không khuyến khích một đánh giá thẳng thắn về kế hoạch thất bại của Mỹ ngơi nghỉ Iraq, nơi đã tạo nên “đám rước mặt hàng tuần” của các cựu binh thương tật ấy. Cùng tôi cũng biết rằng những tiền đề lịch sử hào hùng làm cơ sở cho nó đều cực kì thiếu sót. đất nước mỹ chẳng hề bao gồm “chiến chiến thắng bị vứt lỡ” như thế nào ở việt nam cả; trên thực tế, chiến thắng có lẽ nằm ngoại trừ tầm với tức thì từ ban đầu.

Trong giới sử gia chuyên nghiệp hóa có một sự đồng thuận rộng thoải mái rằng bọn họ thực sự quan yếu giành thắng lợi trong chiến tranh Việt Nam. Ngay cả những bạn theo nhà nghĩa xét lại cũng phải bằng lòng tình trạng thiểu số của mình, tuy nhiên một số người cho rằng đó là chính vì sự thiên vị nhà nghĩa tự do vốn gặm rễ sâu vào giới phân tích lịch sử. Nhưng lại những ngờ vực về kỹ năng Mỹ giành thắng lợi trong trận chiến hoàn toàn không chỉ giới hạn vào giới học trả dân sự. Bạn ta có thể dễ dàng tìm thấy chúng trong số công trình đang xuất phiên bản của các nhà sử học quân sự chiến lược chính thức như ts Jeffrey J. Clarke – người mà cuốn sách “Advice and Support: The Final Years, 1965-1973” của ông nhấn mạnh những vụ việc không thể chối quăng quật đã dẫn mang đến thất bại chế độ và kế hoạch của Mỹ ở miền nam bộ Việt Nam. Sự bi thảm cũng tràn trề trong “Vietnam Declassified: The C.I.A. And Counterinsurgency,” một cuốn sách giải mật thừa nhận của CIA, chắp bút vị Thomas L. Ahern Jr., một sĩ quan liêu CIA vận động tích cực khắp Đông Dương trong thời chiến.

Ngược lại, phe xét lại hầu hết dựa trên xác định rằng thất bại của chúng ta ở vn về cơ phiên bản là vì chưng tâm lý, cùng theo đó, thắng lợi đã hoàn toàn có thể xảy ra ví như giới lãnh đạo thiết yếu trị biết cách gia hạn sự cỗ vũ của toàn dân đối với chiến tranh. Dù những yếu tố tư tưởng và ủng hộ toàn dân là siêu quan trọng, nhưng cách biểu hiện của người việt nam Nam, chứ không phải người Mỹ, mới là điều quyết định. Ở Mỹ, cỗ vũ toàn dân nhằm mục đích chống cộng sản ở miền nam Việt phái mạnh đã mở màn mạnh mẽ rồi bắt đầu hạ nhiệt dần dần khi chiến tranh ngày 1 dai dẳng. Mặc dù nhiên, ở khu vực miền nam Việt Nam, cỗ vũ toàn dân cho trận chiến luôn nửa vời, và phần lớn (và ở một số vùng là nhiều số) dân bọn chúng lại ủng hộ cộng sản.

Chính phủ nước ta Cộng hòa tham nhũng, phi dân công ty và phân chia rẽ nội cỗ – ngay cả dưới thời Tổng thống Ngô Đình Diệm, bạn bị giết hại trong cuộc đảo chính năm 1963, và dưới các phe phái quân sự sau nhiệm kỳ của ông – đã chứng minh mình không có công dụng cung cấp cho cho nhân dân cùng lực lượng vũ trang của bản thân mình một lý do quang minh chính đại để tham chiến. Thật không may cho Mỹ và tương lai của bạn dân miền nam bộ Việt Nam, những người dân Cộng sản đã thành công xuất sắc hơn: bằng phương pháp đánh vào tâm lý chủ nghĩa dân tộc bản địa chống “Đế quốc Mỹ” xâm lược và có tương lai sẽ cải tổ khối hệ thống kinh tế xóm hội thối nát khiến cho các công dân vĩnh viễn mắc kẹt vào nghèo đói, họ vẫn thuyết phục hàng triệu người chiến đấu với chết do họ.

Sự bất tương xứng này là trở ngại tất yêu vượt qua trên con phố đi đến thành công ở Việt Nam. Đánh bại du kích cùng sản hẳn sẽ là chuyện tiện lợi nếu tín đồ dân miền Nam không giúp họ ẩn náu trong chính cộng đồng của mình. Nuốm vào đó, quân Mỹ với lính miền nam chỉ hoàn toàn có thể mò mẫm đi sau kẻ thù, với hiếm khi có thể cạnh tranh trực tiếp với đội này, trừ phi họ có nhu cầu thế.

Và trong cả khi quân nhân Mỹ ban đầu đổ bộ vào việt nam năm 1965, thực chất quân đội khu vực miền nam đã gồm đủ quân số để hoàn toàn có thể tự đảm bảo an toàn mình. Rút cục thì lực lượng miền nam bộ đông rộng lực lượng cộng sản, được trang bị giỏi hơn nhiều, bao gồm hỏa lực thừa trội và bổ ích thế đáng chú ý về tài năng cơ hễ nhờ thứ bay vận tải đường bộ và máy cất cánh trực thăng. Nhưng mà gót chân Achilles của họ đó là ý chí hành động quá yếu hèn – và thiếu sót này đang không lúc nào được tương khắc phục.

Vài năm sau thời điểm chiến tranh kết thúc, Trung tướng mạo Arthur S. Collins, chỉ huy toàn bộ quân Mỹ ở khu vực Tây Nguyên từ tháng 02/1970 cho tháng 01/1971, nói với 1 sử gia quân đội: “Tôi không nghĩ là là gồm cách làm sao đó để Nam Việt Nam hoàn toàn có thể tồn tại, bất kể bọn họ có làm những gì cho họ đi chăng nữa. Theo cách nhìn của tôi, điểm chí mạng nằm ở câu trả lời mà tôi nghe từ những sĩ quan cung cấp dưới, hầu hết không có ngoại lệ, rằng con trai của họ đang theo học ở Pháp, Thụy Sĩ hoặc Mỹ. Trường hợp họ không kungfu cho miền Nam, thì ai sẽ có tác dụng điều đó?”

Tất nhiên, bỏ mặc điểm yếu hèn cơ bạn dạng của đồng minh, Mỹ có thể vẫn giành chiến thắng, nếu như họ chuẩn bị huy động rất đầy đủ sức mạnh đất nước của bao gồm mình. Nhưng điều đó sẽ yên cầu phải tăng thuế, kêu gọi lính dự bị, cùng với nhiều hy sinh khác mà lại Tổng thống Lyndon Johnson không còn dám yêu ước từ tín đồ dân Mỹ nữa.

Trong một bài báo gần đây của thủ đô new york Times, Moyar, công ty sử học tập xét lại, đã giải thích về “sự vắng mặt của tổng thống kiêm nhóm trưởng team cổ vũ” với quy nhiệm vụ cho Johnson vị đã không tạo thành thứ “tâm lý chiến” có thể khiến vn trở thành một cuộc thập từ chinh của lòng yêu thương nước (và giúp bịt miệng các nhà phê bình chiến tranh). Moyar lập luận, “Việc công bọn chúng quay sườn lưng với cuộc chiến không phải là vấn đề không thể kiêng khỏi; đúng hơn, kia là kết quả của sự thất bại của các nhà hoạch định chính sách trong việc phân tích và lý giải và thuyết phục fan Mỹ ủng hộ nó.”

Nhưng Johnson là chủ yếu trị gia tinh tế và sắc sảo nhất ở trong phòng Trắng trong vắt kỷ 20, cùng ông biết rằng mình đang đối mặt với một nghịch lý. Nếu như Chiến tranh nước ta không yêu thương cầu nước mỹ hy sinh không ít và mọi tín đồ đều tin rằng chiến thắng là cực kỳ gần, thì số đông người Mỹ sẽ ủng hộ nó. Dẫu vậy nếu Johnson công khai minh bạch thừa dìm rằng Nam việt nam chẳng thể vĩnh cửu nếu không tồn tại sự cam đoan đầy đầy đủ của Mỹ, ông hiểu rằng mọi ủng hộ cũng biến thành tan biến.

Một động thái như vậy sẽ bật mí những sự thật trần trụi của chiến tranh: rằng cơ quan chỉ đạo của chính phủ Nam nước ta là một chính sách độc tài chuyên chế, rằng quân đội của mình không ý muốn chiến đấu, rằng phần lớn dân số chuẩn bị ủng hộ cùng sản, rằng Bắc Việt đang từng bước một leo thang, rằng Johnson đã cam kết tham chiến mà không có kế hoạch giành chiến thắng, cùng Lầu Năm Góc chẳng hề tất cả ý tưởng cụ thể về việc khi nào họ mới rất có thể giành chiến thắng. Johnson thấu hiểu rằng trường hợp công chúng hạn chế lại chiến tranh, họ cũng biến thành chối vứt quyền chỉ huy của ông, cũng giống như từ chối chế độ đối nội “Xã hội Vĩ đại” (Great Society) đã từng có lần được yêu mến.

Vì vậy, hệt như các tổng thống khác trước đây và sau ông, Johnson đã cố gắng che che thực tế ảm đạm tại việt nam khỏi mắt tín đồ Mỹ và cố ý đánh lừa bọn họ về thời hạn và giá cả của cuộc chiến. Ông không muốn tạo nên một tư tưởng thời chiến – hay kêu gọi huy hễ toàn lực. Cùng sản sẽ chẳng cần những nhà báo hay phần đông đoàn fan biểu tình chống chiến tranh để vạch trằn rằng sự cỗ vũ của công bọn chúng đối với trận đánh là rất mong mỏi manh. Câu hỏi Johnson khước từ tăng thuế hay huy động lính dự bị đã hiểu rõ mọi chuyện ngay từ trên đầu – giống như việc họ không áp dụng thuế bắt đầu hoặc huy động lính nhập ngũ tính từ lúc sự khiếu nại 11/9 chính là dấu hiệu cho kẻ thù họ biết rằng ý chí chiến tranh của đất nước mỹ đang siêu yếu.

Mặc cho dù Mỹ chắc chắn là có đủ phương tiện đi lại để thắng thế ở Việt Nam, nhưng trận đánh không thể vượt qua nút độ cam kết và quyết tử mà khu đất nước họ sẵn sàng chấp nhận. Như đơn vị sử học danh tiếng George Herring sẽ nói, trận đánh này “không thể chiến hạ được theo bất kể nghĩa làm sao với một chiếc giá đạo đức hay vật hóa học mà đa số người Mỹ coi là đồng ý được.”

Có lẽ bài học quan trọng ở vn là trường hợp những nguyên nhân gây chiến không đủ thuyết phục để các nhà lãnh đạo của bọn họ yêu cầu tất từ đầu đến chân Mỹ cần hy sinh nhằm mục tiêu theo xua đuổi chiến thắng, thì có lẽ rằng đừng đề nghị tham chiến. Bọn họ không nên được sắp xếp gánh nặng hy sinh lên chỉ những người dân dám nguy hiểm mạng sống và thân thể mình cho quốc gia ở một chiến trường nước ngoại trừ xa xôi nào đó.

Kevin Boylan là bên sử học quân sự tại Đại học tập Wisconsin-Oshkosh và là người sáng tác của cuốn “Losing Binh Dinh: The Failure of Pacification & Vietnamization, 1969-1971.” Ông thao tác làm việc cho Vụ chiến lược Chiến tranh của cục Quốc phòng và Quân đội Mỹ từ năm 1995 cho 2005.

các cựu binh Mỹ vẫn quay trở lại việt nam sau chiến tranh và cũng khá nhiều bạn chưa một lần dám quay trở về vì cần thiết vượt qua được đều ký ức gớm hoàng của một trận đánh phi nghĩa.
*

Đã 45 năm trôi qua kể từ ngày cuộc chiến của tín đồ Mỹ trên giang sơn Việt phái nam kết thúc, thế tuy nhiên với nhiều cựu chiến binh Mỹ sống sót trở về, ngoài ra những ám hình ảnh về trận đánh ở quốc gia Đông phái mạnh Á nhỏ dại bé vẫn chưa khi nào nguôi ngoai.

các cựu binh Mỹ vẫn quay trở lại nước ta sau cuộc chiến tranh và cũng rất nhiều tín đồ chưa một lần dám quay trở về vì thiết yếu vượt qua được gần như ký ức kinh hoàng ngày ấy….

Có không hề ít người trong số họ, suốt trong thời hạn qua, đang trở thành các cựu binh vì chưng hòa bình, cố gắng không mệt nhọc mỏi, nỗ lực hàn gắn lốt thương chiến tranh.

phần đa ngày này, lệnh phong tỏa vày đại dịch COVID -19 tại new york đã khiến cho cuộc hội ngộ của tôi với những người Mỹ bội phản chiến một thời đành lỡ làng và chuyển thành cuộc chuyện trò qua điện thoại, đề cập nhớ lại cuộc chiến không thể quên.

Khi nói tới ký ức chiến tranh Việt Nam, Doug Rawlings chưa khi nào quên mẫu ngày số phận năm 1969 khi ông được gọi nhập ngũ và được mang tới Việt Nam cho tới tháng 8/1970.

Sự bạo tàn của quân đội Mỹ thời điểm đó là điều ông mãi quan yếu quên…. Đánh đập, hãm hiếp, giết chóc….Có lẽ ông cần yếu và không thích nói thêm về phần đông ngày ấy mà thế vào đó đến tôi xem bài thơ vày ông chế tạo “Unexploded Ordnance: A ballad” (tạm dịch: quả bom ko nổ - một khúc ca), một bài bác thơ chìm trong nỗi ám ảnh về hồ hết gì quân đội Mỹ làm nên ra đối với người dân Việt Nam, về sự quả báo “gieo gì gặt nấy” cho phần đa gì họ đã làm ở Việt Nam.

thế nhưng khi nói tới Hội Cựu chiến binh vì độc lập mà ông là một trong những trong 5 thành viên gây dựng với mục đích xóa khỏi chiến tranh, xóa khỏi hận thù, tiếng đã tất cả 6.000-7.000 thành viên với khoảng 130 đưa ra hội trên khắp nước Mỹ, dường như ông được giải tỏa phần nào.

khi tôi hỏi ông mong nói gì với những người dân vn nhân 45 năm trận chiến của fan Mỹ xong ở việt nam ngày 30/4, ông tâm sự: “Lúc đó, tôi chỉ là 1 trong những sinh viên 22 tuổi bị tóm gọn đi lính. Đáng lẽ tôi phải chống đối ko đi, nhưng chủ yếu tôi đang thiếu anh dũng để hạn chế lại điều đó. Tôi hối hận về ra quyết định đó vô cùng. Điều làm cho tôi khổ cực nhất đó là những nhức thương cửa hàng chúng tôi đã tạo ra cho trẻ nhỏ Việt Nam, không hẳn chỉ về thể xác, chỉ về tinh thần, nhưng mà cả về tâm lý nữa. Nỗi nhức này thêm nhức nhối khi chủ yếu tôi tất cả gia đình, có con cùng nuôi dậy con mình. Đó cũng đó là lý vày vì sao tôi đã cùng sáng lập hội cựu binh sỹ với mong muốn muốn xóa bỏ hết chiến tranh.”

khác với Doug Rawlings, một cựu binh khác, Nick Mottern, lại là bạn từng tự nguyện sang chiến trường Việt Nam vào thời điểm năm 1962.

Giờ đang ở tuổi 80, ông vẫn nói với tôi rành rẽ qua điện thoại cảm ứng thông minh rằng dù trước đó chưa từng giết hại một mạng bạn nào trong hai năm tại ngũ ở thành phố sài gòn vào năm 1962-1963, và 1 năm làm đơn vị báo đến tờ tiếng Anh Saigon Post vào năm 1964. Nhưng rất nhiều gì bắt gặp trong cuộc chiến khiến ông mãi không thể thôi day chấm dứt và hổ thẹn.

Mặc dù cho là một member trong Hội Cựu binh sĩ vì độc lập tại new york đã lâu, đang rất lành mạnh và tích cực tham gia nhiều chuyển động chống cuộc chiến tranh sau này, ông không một lần chắt lọc quay trở lại việt nam sau khi chiến tranh kết thúc.

“Bạn biết đấy, thời kia tôi tình nguyện tới việt nam bởi chịu tác động rất các từ những bộ phim Hollywood về người Mỹ hero trong nuốm chiến trang bị Hai và chúng tôi cũng được "nhồi" tương đối nhiều về cuộc chiến tranh Lạnh phải sẵn sàng đồng ý lời phân tích và lý giải của chính phủ nước nhà Mỹ... Khi đó, tôi tất cả biết gì về việt nam và lịch sử Việt nam giới đâu.”

Đến lúc này, ngay sát 60 năm sau, tuy nhiên hình ảnh bom nổ, đông đảo hàng dài tín đồ chết ở san ngay cạnh trên cỏ, có những người dân còn siêu rất trẻ… vẫn ám hình ảnh rõ mồn một trong tâm trí ông.

lúc trở về quê công ty Mỹ cuối năm 1964 với suốt năm 1965 sau đó, chính Nick Mottern sẽ tận mắt đối mặt với trào lưu phản chiến lan rộng ở đất nước mỹ với những cuộc biểu tình, tuần hành ở mọi nơi.

Tới lúc đó, đại trượng phu sinh viên ngành báo mạng Nick Mottern của Đại học tập Columbia bắt đầu ngỡ ngàng dấn ra trận chiến mà ông đang tham gia không hẳn là "chính nghĩa" như các gì ông vẫn được tuyên truyền.

Từ đó mang đến nay, Nick Mottern đã dành nhiều phần thời gian của chính bản thân mình cho các vận động phản chiến, mà gần đây nhất, ông là trong số những người trẻ trung và tràn trề sức khỏe phản đối kiểu cuộc chiến tranh tàng hình, không người lái xe của Mỹ (drone warfare).

“Tôi biết tương đối nhiều cựu binh Mỹ đã trở lại nước ta sau cuộc chiến tranh và tất cả thường rất hối hận vị những gì mình đã có lần làm sống Việt Nam. Còn tôi vẫn ko thể trở về bởi nỗi hổ hang chính tôi đã xin tình nguyện thâm nhập chiến tranh,” giọng ông trầm xuống lúc nói với tôi.

“Tôi thực lòng không muốn phiền bất cứ người việt nam nào, dù có một chút, phải mở khẩu ca với tôi, kể cả là để tha thứ mang đến tôi, bởi thiết yếu tôi đang thấy gần như gì tín đồ Mỹ cửa hàng chúng tôi đã làm đối với người dân Việt Nam là sự dã man, tàn ác khủng tởm không thể mô tả nổi bởi lời.." Ông dứt cuộc nói chuyện bằng phần đa lời cực khổ như thế. Cơ mà rồi lại nói thêm rằng, ông vô cùng muốn gặp tôi để nói vài ba câu khi lệnh phong lan COVID-19 của thủ đô new york kết thúc.

Xem thêm: Tân tam quốc diễn nghĩa tập 36, tân tam quốc diễn nghĩa

Còn tôi, bỗng nhớ lại câu ngạn ngữ: “Đánh kẻ chạy đi, không một ai đánh người chạy lại,” như cách người việt Nam công ty chúng tôi đã "gác lại quá khứ, hướng về tương lai"./.