Người tốt chưa chắc đã gặt hái được kết quả tốt, như kiểu người xấu cũng có thể hạnh phúc cả đời vậy.


Tôi có quen một người đàn ông, công tác tại trường Đại học, từ nhỏ ông ấy đã rất cần cù, ngay thẳng, luôn cố gắng, nghiêm túc trong công việc. Lúc xử lý việc công của đơn vị, khi nào ông ấy cũng cương chính, cẩn thận, dùng một đồng một cắc cũng ghi lại tỉ mẩn, rõ ràng.

Bạn đang xem: Nước trong quá thì không có cá người tốt quá thì không ai chơi

Có người qua nhờ ôngấy việc này việc nọ, ông thấy mình giúp được thì gắng giúp, nếu đối phương dúi cho chục trứng gà hay cân đậu phộng, ông liền tức giận, kêu người ta cầm đồ về.

Những lúc rảnh rỗi, ông thường sửa điện nước miễn phí cho mấy cụ cao tuổi neo đơn, không lấy một xu nào cả. Lần nọ, một cụ ngất xỉu trong nhà, cửa thì khoá trái, người thân cũng chẳng thấy ai, mặc cho nguy hiểm đến tính mạng, ông ấy vẫn nhảy từ cửa sổ nhà bên qua ban công nhà cụ để mở cửa, ấy là tầng 4 lận.

Sau này, bởi nhiều năm công tác trong nghề, ông ấy được thăng lên chức lãnh đạo nhỏ. Các khoản ăn uống công, phong bì trong đơn vị, rồi mỗi lúc liên hoan họp hành này kia hơi tý là gọi chai rượu cả chục củ mà chẳng ai uống... Ông ấy không uống rượu, sếp lớn mời rượu ông ấy cũng không uống.

Lâu dần, bị cô lập như một lẽ dĩ nhiên, ông ấy vô cùng tức giận, thế là từ chức trở về làm một người dân đen bình thường. Những người từng cười với ông ấy thường ngày giờ chẳng cười nữa, những người từng chào hỏi ông ấy lúc gặp gỡ trên đường thì giờ đây tỏ vẻ như chưa từng quen biết vậy. Ngay cả cậu học trò ông ấy coi trọng nhất, cùng đám cấp dưới ông từng tận tình chỉ bảo, cất nhắc giờ đây cũng gọi thẳng tên ông ấy, thậm chí còn chỉ tay năm ngón, ra lệnh cho ông.

Cả thế giới bỗng trở nên lạnh lùng với ông ấy, còn có kẻ chế giễu, cười nhạo sau lưng nữa. Mọi người lại tiếp tục guồng quay cuộc sống của mình, chỉ có bản thân ông ấy thấy buồn bực.

Rồi sau đó, ông ấy già đi, đám cấp dưới năm đó của ông giờ ai cũng có quyền có thế, mỗi lần gặp ông ấy, họ cũng chẳng thèm liếc mắt.



Ông ấy dạy dỗ tôi, dạy tôi trở thành một con người ngay thẳng, như ông ấy vậy. Khi còn bé, tôi gật đầu, ngước nhìn ông bảo vâng. Nhưng đến sau này, tôi nói không. Tôi với ông cãi nhau một trận thật to về vấn đề này. Phải mấy ngày liền ông ấy chẳng nói chuyện với tôi.

Ông ấy vẫn giữ cho mình sự ngay thẳng ấy. Lần nọ, chiếc xe đạp ông ấy dùng chạy ngang chợ mua thức ăn mỗi ngày bị mất, ông ấy tìm quanh đơn vị, mới thấy nó nằm dưới khuôn viên một toà nhà gần đó, ông chạy qua gô tên ăn trộm lại. Kẻ trộm là nhân viên tạm thời của đơn vị, đồng thời là người nhà của vị sếp nào đó. Lúc bị gô lại, tên trộm kia khinh thường thách ông: "Giỏi thì kiện đi, mời."

Nếu là người khác chắc đã nhịn cho qua rồi, nhưng ông ấy vẫn báo công an, gọi vị sếp kia đến đón người về.

Sếp ngồi xe bốn bánh qua đón, cũng chẳng xuống xe, mặt lạnh như tiền nói đôi câu giảng hoà, rồi rước người đi, không nhắc chi nữa.

Ông ấy tức giận, thấy bất công lại chẳng hay mình đã làm mích lòng người ta.

Sau này của sau này, tôi thấy tóc ông bạc trắng hơn xưa, thỉnh thoảng ông dắt chó đi dạo quanh nhà, có mấy cụ cao tuổi cất giọng hỏi thăm ông ấy, nói ông là người tốt, tốt nhất trong những người mấy cụ từng gặp. Ông ấy cười thật tươi.

Nhưng ngoài việc đó ra thì chẳng có thêm gì cả.

Sang năm 2019, rất nhiều người đến tuổi về hưu, ông ấy cũng vậy. Trường Đại học tổ chức buổi lễ tri ân những cán bộ về hưu, mỗi một người công nhân viên chức, giáo sư thuộc từng khoa đều được thông báo tham dự.

Ai lên sân khấu cũng được chính tay hiệu trưởng trao tặng một bông hoa đỏ rực, nó như là một minh chứng đầy vinh dự cho cống hiến cả đời của những con người ấy vậy.

Chỉ có ông ấy là không nhận được.

Lúc ông ấy biết đến việc này, buổi lễ tri ân ấy đã khép lại rồi.



Ai cũng nhận được thông báo, nhưng người phụ trách việc thông báo kia lại cố ý không nói với ông ấy.

Ông ấy nằm nhà phụng phịu, chẳng hiểu tại sao mình cần cù, chăm chỉ cả đời lại bị mọi người quên lãng thế kia.

Ông ấy là cha của tôi, mấy hôm nay ông ấy cứ buồn bực, ấm ức, rồi lại lắc đầu thở dài.

Tôi muốn bảo ông rằng, cha chưa từng bị lãng quên, chỉ là có vài người lòng dạ xấu xa ghim thói bướng bỉnh của cha, cho nên thỉnh thoảng sẽ ngáng chân cha rồi núp trong bóng tối cười đùa giễu cợt.

Cha luôn vững tin rằng chỉ cần chân thành đối xử với mọi người thì cuộc đời sẽ rực rỡ sắc hoa.

Cha chưa từng tin rằng những người áo quần phẳng phiu ngoài kia từ trước đến nay chỉ biết bắt nạt kẻ yếu, run sợ trước kẻ mạnh, nhiệt tình, nịnh bỡ a dua với bề trên, lạnh lùng, lòng muông dạ thú với người dưới.

Nhưng sao mà tôi có thể nói nên lời đây, tôi chỉ có thể dõi theo ông ấy, dõi theo 40 năm lao động miệt mài vậy mà ngay cả đoá hoa cài áo tượng trưng cho vinh dự cuối đời mà nhẽ ra ông phải nhận được cũng chẳng thể chạm vào.

Ông ấy là người ngay thẳng nhất, tốt nhất mà tôi biết.

Vậy nên cũng bị người ta ghét bỏ.



Người tốt chưa chắc đã gặt hái được kết quả tốt, như kiểu người xấu cũng có thể hạnh phúc cả đời vậy.

Tôi không biết tại sao đoá hoa kia không được cài trên áo ông ấy. Đây là cố ý của ai? Đây lại là sơ sót của ai?

Tôi cũng không biết nên gọi điện hỏi thăm phòng nào, đơn vị nào, mà gọi rồi cũng biết nói gì đây.

Tôi nghe ông kể, nghĩ tới nghĩ lui cũng chẳng nghĩ ra cách nào giúp ông.

Ông chỉ là một con người bé nhỏ, chuyện của ông cũng quá bé nhỏ, không có người nào quan tâm, để ý đến cả. Chỉ có chính ông cảm thấy đoá hoa kia là minh chứng cho những cống hiến trọn đời của ông ấy...


Nhân từ với kẻ có lỗi, không những bất công với người tốt mà còn nuôi dưỡng cái xấu: Lòng tốt thật sự cần phải đặt đúng chỗ

Theo Linh Lung Tháp

Nước trong quá thì không có cá, người xét nét quá thì không có bạn. Đây là câu thành ngữ được bắt nguồn từ “Hán thư – Đông Phương Sóc truyện”. Ý nói rằng nước mà sạch quá thì cá không thể nào sinh tồn được; người mà yêu cầu người khác nghiêm khắc quá thì cũng không ai có thể làm bạn.


Biển không chê sông nhỏ mà thành lớn, núi không chê đất thấp mà thành cao
Chừa lại đường lui cho người khác là thiện đãi bản thân mình

Nước trong quá thì không có cá, người thanh cao quá thì kẻ khác khó gần

Người thanh cao quá thì kẻ khác khó gần, Đạo cao quá người thường khó dung nạp. Vì vậy cao nhân có thể nắm được mà lại buông được; có thể hạ xuống được mà cũng có thể nâng lên được. Đôi khi biểu hiện là ở chỗ nào cũng có mặt; nhưng thoắt cái lại không thấy đâu cả.

Thành ngữ cổ có câu: “Đại trí nhược ngu, đại dũng nhược khiếp”, kẻ tài trí giả như ngu dốt, kẻ dũng mãnh giả như khiếp sợ. Lão Tử cũng giảng: “Đại âm vô thanh, đại tượng vô hình”, tiếng lớn ầm ầm như không có tiếng, hình lớn hiện ra như không có hình.

Khổng Tử giảng “Ba người cùng đi tất có người là thầy ta”, chính là dạy con người phải nhìn đến chỗ khuyết thiếu của mình; thừa nhận mỗi người đều có ưu điểm và sở trường; mỗi người đều đáng giá để người khác tôn trọng và học tập. Đừng quá xét nét đối với người khác; tâm rộng lớn như biển dung nạp trăm sông, vậy thì mọi người tự nhiên sẽ tụ họp quanh ta mà không cần phải dùng đến thủ thuật đặc biệt nào cả.

Biển không chê sông nhỏ mà thành lớn, núi không chê đất thấp mà thành cao

Trong Nam Hoa Kinh có ghi lại một câu chuyện ngụ ngôn như sau: Xưa có một bậc thầy đi chu du qua rất nhiều quốc gia. Trong quá trình này, từng có rất nhiều người tìm đến để mong được bái làm thầy mình. Trong đó có một người nước Lỗ tên gọi là Thúc Sơn Vô Chỉ. Thúc Sơn Vô Chỉ vì vi phạm pháp luật nên bị xử tội chặt một chân. Sau khi gặp đoàn xe của bậc thầy kia, anh ta một mực đi theo sau; mong muốn được bái kiến.


*
Nước trong quá thì không có cá, người tự cao quá thì không ai muốn gần (ảnh SOH)

Sau khi Thúc Sơn Vô Chỉ được bái kiến, bậc thầy ấy nói với anh ta rằng: “Anh làm việc không cẩn thận, nên đã phạm tội bị chặt mất một chân. Cho dù hiện tại anh tìm được đến ta, nhưng không thể bù lại được tội ấy; thế thì có ích lợi gì?”

Thúc Sơn Vô Chỉ trả lời: “Tôi chỉ vì không hiểu rõ đạo lý nên mới mắc sai lầm để bị tội; bị chặt mất một chân. Hiện giờ tôi tìm đến ngài là bởi vì tôi vẫn còn có thứ cao quý hơn chân; tôi muốn bảo toàn nó. Trời không nơi nào là không che phủ, vạn vật đều được đất nâng đỡ. Tôi vốn coi ngài như là Trời Đất; nhưng nào ngờ ngài lại có thái độ như thế này”.

Nước trong quá thì không có cá, người tự cao quá thì không ai muốn gần

Bậc thầy kia nghe xong lời ấy thì vô cùng xấu hổ. Ông nói với Thúc Sơn Vô Chỉ rằng: “Ta thực sự là nông cạn, tiên sinh sao chẳng ngồi xuống; xin tiên sinh hãy nói những đạo lý mà tiên sinh biết; ta sẽ vô cùng nghiêm cẩn lắng nghe”. Nhưng Thúc Sơn Vô Chỉ chẳng để ý gì đến bậc thầy kia nữa, mà lặng lẽ bỏ đi.

Bậc thầy kia tiếc nuối nói với các đệ tử: “Hôm nay ta đã phạm phải một sai lầm lớn. Tại sao ta lại có thể căn cứ vào cái thiện ác trước đây của người ta để phán đoán người ta là người thế nào cơ chứ? Người giống như Thúc Sơn Vô Chỉ, mắc phải sai lầm bị chặt mất một chân; vậy mà vẫn nỗ lực học tập để tu sửa lỗi lầm xưa, tự trau dồi bản thân; huống chi là người chưa từng mắc sai lầm nào!”

Chừa lại đường lui cho người khác là thiện đãi bản thân mình

Mở ra cho người khác một con đường cũng là chừa lại cho mình một đường lui. Chuyện kể rằng, Sở Trang Vương một hôm cho bày yến tiệc linh đình, thết đãi các đại thần. Trong tiệc, gió lớn nổi lên bỗng thổi tắt hết đèn nến. Khi ấy, một quan viên lợi dụng đêm tối; kéo áo chọc ghẹo cung nữ của nhà vua. Người cung nữ ấy nhanh tay giật đứt giải mũ của ông này rồi tâu lên Sở Trang Vương; sau đó muốn thắp đèn nến lên, tìm xem ai là người đã chọc ghẹo mình và xử tội.


*
Chừa lại cho người khác đường lui là mở ra cho mình một con đường (ảnh Violet)

Đùa giỡn ái cơ của vua có nghĩa là làm nhục đến nhà vua. Đó là hành vi đại nghịch và coi thường đạo lý vua tôi. Nhưng Trang Vương nghĩ một lát rồi cao giọng nói to lên:

“Khoan hãy châm nến! Hôm nay trẫm muốn cho các khanh được vui vẻ sảng khoái. Không cần phải mũ áo thật chỉnh tề; mọi người hãy giật đứt hết các giải mũ thì mới vui!”.

Văn võ bá quan ngơ ngác, nhưng lệnh vua nào ai dám trái; thế là các đại thần văn võ đều giật đứt giải mũ của mình! Nhân thế, người trêu ghẹo cung nữ kia không bị lộ mặt nữa.

Nước trong quá thì không có cá, người xét nét quá thì không có bạn

Hai năm sau, nước Sở đánh nhau to với nước Tấn. Qua năm trận kịch chiến, quân Sở có một võ tướng liều mình, tả xung hữu đột; không màng sống chết, luôn đi tiên phong. Quân Sở nhờ vậy thường thắng luôn. Sau này Sở Trang Vương lấy làm lạ, bèn cho gọi đến hỏi ngọn ngành.

Người ấy bèn thưa: “Thần chịu nghĩa xưa, đội ơn dày của bệ hạ đã tha cho tội khi quân. Vốn mong muốn liều chết để báo đền ân đức bệ hạ; đến nay thần mới có dịp. Thần là Tưởng Hùng, là người năm xưa trêu ghẹo cung nữ của bệ hạ trong tiệc rượu”.


*
Nước trong quá thì không có cá, người xét nét quá thì không ai muốn chơi (ảnh Adobe Stock)

Có nhiều người than rằng cảm thấy cô độc, không có ai chơi với mình. Nhưng hễ gặp gỡ bạn bè là lại bắt lỗi người khác, chỉ trích hết cái này đến cái nọ; rồi khoe khoang bản thân tài giỏi ra sao. Bạn bè có thể im lặng không nói gì nhưng họ sẽ xa lánh dần dần.

Xem thêm:

Người thiện lương như dòng suối mát lành, ai gần gũi cũng thấy dễ chịu; không nói mà tựa như nghe được bản nhạc du dương; không làm gì mà cảnh vật tự nhiên an hòa. Biển không chê sông nhỏ mà thành lớn, núi không chê đất thấp mà thành cao. “Nước trong quá thì không có cá, người xét nét quá thì không có bạn”, bao dung được người khác chính là làm bản thân ngày càng trở nên vĩ đại hơn.